آیا نشست‌های سالانه ناتو به تاریخ خواهند پیوست؟

یادداشت مهمان، امیرحسین مقیمی: در آستانه برگزاری اجلاس ناتو در تابستان ۲۰۲۶، ائتلاف دفاعی تحت رهبری آمریکا در حال بررسی تغییراتی در رویه برگزاری اجلاس‌های سالانه خود است. چندین منبع آگاه به خبرگزاری رویترز اعلام کرده‌اند که ناتو در تلاش است تا با کاهش تعداد اجلاس‌های سران خود، از مواجهه با تنش‌های احتمالی میان اعضا و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در آخرین سال ریاست‌جمهوری‌اش جلوگیری کند.

تلاش برای به حداقل رساندن تنش‌ها با ترامپ و دوری از مسائل جنجالی که در اجلاس‌های پیشین شاهد آن بودیم، از جمله انتقادهای شدید ترامپ به برخی اعضای ناتو به دلیل عدم حمایت کافی از اقدامات نظامی آمریکا در خاورمیانه، از اولویت‌های ناتو به شمار می‌رود.

ترامپ در ماه‌های اخیر بارها از کشورهای عضو ناتو به دلیل عدم تخصیص بودجه دفاعی مناسب انتقاد کرده و این امر موجب افزایش فشار در اجلاس‌های سالانه شده است.

با توجه به فشارهای سیاسی داخلی و خارجی، برخی کشورهای عضو ناتو پیشنهاد داده‌اند که فاصله بین اجلاس‌ها بیشتر شود و حتی به طور موقت اجلاس‌های سران در سال‌های خاصی لغو گردد. در این میان، اجلاس سال ۲۰۲۸ که به طور خاص به پایان دوره ریاست جمهوری ترامپ و انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا نزدیک است، به احتمال زیاد لغو خواهد شد.

این تصمیم ممکن است به ناتو کمک کند تا از شدت تنش‌ها کاسته و به برنامه‌ریزی‌های بلندمدت خود در زمینه امنیت مشترک ادامه دهد.

مارک روته، دبیرکل ناتو در واکنش به این تغییرات گفته است که ناتو همچنان به برگزاری نشست‌های منظم ادامه خواهد داد، اما ممکن است در فواصل بین اجلاس‌ها تلاش‌های بیشتری برای رایزنی و تصمیم‌گیری به عمل آید. برخی تحلیلگران بر این باورند که کاهش تعداد اجلاس‌ها نه تنها به نفع ناتو است، بلکه می‌تواند به این ائتلاف کمک کند تا از ایجاد جنجال‌های غیرضروری جلوگیری کرده و تمرکز بیشتری بر اهداف بلندمدت خود داشته باشد.

همزمان، تحلیلگران سیاسی به این نکته اشاره می‌کنند که رویکرد ترامپ در قبال ناتو، با وجود تهدیدات و جنجال‌های فراوان در طول دوران ریاست جمهوری‌اش، همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر سیاست‌های این ائتلاف خواهد بود. اجلاس‌های سالانه ناتو به نوعی آزمونی برای روابط میان اعضا و تمایل آنها به همکاری در مسائل بین‌المللی به شمار می‌رود.

در پایان، به نظر می‌رسد که ناتو در تلاش است تا با اتخاذ رویکردی محتاطانه، از ایجاد تنش‌های بیشتر جلوگیری کند و از تبعات ناخوشایند برگزاری اجلاس‌های پرهیاهو که در گذشته به آن دچار بوده است، فاصله بگیرد. در این راستا، نگاه به آینده ناتو به ویژه در دوران پس از ترامپ، همچنان برای بسیاری از کشورهای عضو این ائتلاف موضوعی حیاتی به شمار می‌رود.

پژوهشگر مسائل حقوقی فرانسه