خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشده، بلکه شواهد فزایندهای از بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی برای طرفهای متجاوز در حال آشکار شدن است. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرده و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخته است. هرچند آتش بس دو هفته ای حاصل شد و درا دامه هم توسط ترامپ تمدید شد اما هنوز تا پایان واقعی این تجاوز مسیر پیچیده ای در پیش است.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های غربی
روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی به بررسی راهکار جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با محاصره دریایی آمریکا پرداخت و نوشت که تهران نفت خود را بر روی نفتکشهای کهنه مستقر در خلیج فارس ذخیره میکند. بر اساس این گزارش، در پی اعمال محاصره از سوی واشنگتن از ۱۳ آوریل، توان صادرات نفت ایران به آسیای دور با محدودیت شدید مواجه شده و شمار نفتکشهای حامل نفت و محصولات پتروشیمی ایران در خلیج فارس از ۲۹ فروند پیش از محاصره به ۳۹ فروند افزایش یافته است. همچنین ۱۳ فروند نفتکش دیگر در بندر چابهار در دریای عمان مستقر شدهاند.
این روزنامه اقتصادی میافزاید که ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) مدعی شده از زمان آغاز محاصره، ۷۲ کشتی را «بازگردانده» و چهار فروند را «از کار انداخته» است. تحلیلگران نیز تأیید کردهاند که حجم نفت خام ایران بر روی نفتکشها در خاورمیانه به بالاترین سطح از زمان آغاز درگیریها رسیده و موجودی ذخایر شناور ۶۵ درصد رشد کرده است. ایران با بازگرداندن یک ابرنفتکش ۳۰ ساله به چرخه عملیات، در تلاش است تا از توقف کامل تولید جلوگیری کند. ذخایر خشکی ایران نیز حدود ۱۰ میلیون بشکه افزایش یافته و به ۶۴ درصد ظرفیت رسیده است.
بیبیسی در گزارشی از واشنگتن نوشت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده است که حمله نظامی برنامهریزیشده علیه ایران در روز سهشنبه را به درخواست رهبران قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی متوقف کرده است. ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال مدعی شد که به او اطلاع دادهاند توافقی «بسیار قابل قبول» برای آمریکا در حال شکلگیری است که تضمین میکند «ایران سلاح هستهای نخواهد داشت». با این حال، وی هشدار داد که نیروهای آمریکایی آمادهاند تا در صورت عدم حصول توافق، «حملهای تمامعیار و گسترده» را بلافاصله اجرا کنند.
بر اساس این گزارش، یک فرمانده ارشد نظامی ایران به آمریکا هشدار داده است که «دوباره مرتکب اشتباهات و محاسبات غلط راهبردی نشود». بیبیسی عامل اصلی این توقف را هراس کشورهای عرب خلیج فارس از حملات تلافیجویانه ایران به زیرساختهای حیاتی خود از جمله تأسیسات پتروشیمی و آبشیرینکنها عنوان میکند.
این رسانه انگلیسی میافزاید که نظرسنجی نیویورک تایمز/سیهنا نشان میدهد ۶۴ درصد آمریکاییها جنگ را «اشتباه» میدانند و محبوبیت ترامپ به ۳۷ درصد سقوط کرده است. در بعد دیپلماتیک، رسانههای ایرانی گزارش دادهاند که واشنگتن در پاسخ به پیشنهاد تهران، هیچ امتیاز ملموسی ارائه نکرده و همچنان خواستار واگذاری ذخایر اورانیوم غنیشده ایران به آمریکاست. در مقابل، ایران خواستار پایان فوری جنگ، لغو محاصره و دریافت تضمینهای امنیتی شده است. ترامپ نیز اخیراً برای نخستین بار پیشنهاد تعلیق ۲۰ ساله برنامه هستهای ایران را به جای توقف دائمی آن مطرح کرده است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز سهشنبه فاش کرد که تنها یک ساعت با صدور فرمان حمله مجدد به ایران فاصله داشته، اما این حمله را به تعویق انداخته است. ترامپ تهدید کرد که اگر توافقی حاصل نشود، «طی دو تا سه روز» یا «اوایل هفته آینده» حملات جدیدی را آغاز خواهد کرد.
در مقابل، ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، تأکید کرد که توقف حمله ناشی از درک ترامپ از این واقعیت بود که هر اقدامی علیه ایران با «پاسخی قاطع نظامی» مواجه خواهد شد. رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که آخرین پیشنهاد صلح تهران شامل پایان خصومتها در تمامی جبههها از جمله لبنان، خروج نیروهای آمریکایی از مناطق نزدیک به ایران، پرداخت غرامت، لغو تحریمها، آزادسازی داراییهای مسدودشده و پایان محاصره دریایی است.
رویترز به نقل از یک منبع پاکستانی نزدیک به میانجیگرها میافزاید که طرفین «مدام مواضع خود را تغییر میدهند» و «وقت زیادی نداریم». همزمان، دولت آمریکا تحریمهای جدیدی را علیه یک صرافی ایرانی و آنچه «شرکتهای صوری» برای تراکنشهای بانکی خوانده، اعمال کرده است. این گزارش تصریح میکند که علیرغم آتشبس، اهداف اعلامی واشنگتن برای نابودی توان هستهای و موشکی ایران محقق نشده و رهبری ایران بدون نشانهای از مخالفت سازمانیافته داخلی، در برابر این ابرقدرت ایستادگی کرده است.
رسانه های عربی و منطقه ای
الجزیره در مقاله ای به بررسی پیامدهای جنگ چهلروزه ایران بر قاره آفریقا میپردازد. نویسنده معتقد است این جنگ، علاوه بر تهدیدها، فرصتهایی تازه برای آفریقا ایجاد کرده است. مهمترین پیامد اقتصادی جنگ، اختلال در انرژی و زنجیره تأمین غذا بود. بسته شدن تنگه هرمز باعث افزایش شدید قیمت نفت و توقف صادرات کودهای شیمیایی از خلیج فارس و ایران شد؛ موضوعی که کشاورزی آفریقا را با خطر جدی روبهرو کرد و احتمال بحران غذایی، افزایش فقر و ناآرامیهای اجتماعی را بالا برد.
از نظر سیاسی و امنیتی، آفریقا دوباره در معرض فشار قدرتهای بزرگ و رقابتهای ژئوپلیتیکی قرار گرفت. آمریکا و دیگر کشورها تلاش کردند دولتهای آفریقایی را به محورهای خود بکشانند. همچنین اهمیت راهبردی دریای سرخ، بابالمندب و سواحل آفریقا افزایش یافت و رقابت برای ایجاد پایگاههای نظامی خارجی شدت گرفت.
با این حال، جنگ فرصتهایی نیز برای آفریقا ایجاد کرد. کشورهای نفتخیز مانند نیجریه، الجزایر و لیبی از افزایش قیمت نفت سود بردند و توجه سرمایهگذاران جهانی به منابع انرژی آفریقا بیشتر شد. نویسنده تأکید میکند که این بحران میتواند انگیزهای برای تقویت همگرایی اقتصادی آفریقا، توسعه تجارت درونقارهای، امنیت غذایی و جذب سرمایهگذاری در بخشهای انرژی، کشاورزی و فناوری باشد.
المیادین در مقاله ای نوشت که استفاده حزبالله از پهپادهای مبتنی بر ارتباطات فیبر نوری، اسرائیل را وارد مرحلهای تازه از جنگ فرسایشی فناوری کرده است. نویسنده معتقد است اعتراف بنیامین نتانیاهو به دشواری مقابله با این پهپادها، نشاندهنده ناتوانی اسرائیل در یافتن راهحلی سریع برای تهدیدی کمهزینه اما مؤثر است. این پهپادها برخلاف مدلهای رایج، کمتر به ارتباطات بیسیم وابستهاند و در نتیجه در برابر جنگ الکترونیک و سامانههای پارازیتی اسرائیل مقاومتر هستند.
مقاله تأکید میکند که حزبالله با بهرهگیری از ابزارهای ارزان و کوچک، توانسته معادله سنتی برتری نظامی اسرائیل را به چالش بکشد؛ زیرا اسرائیل مجبور است برای مقابله با این تهدیدات، از سامانههای دفاعی بسیار گرانقیمت استفاده کند. از نگاه نویسنده، این وضعیت نوعی «فرسایش تکنولوژیک» است که علاوه بر فشار نظامی، آثار روانی و اقتصادی نیز بر اسرائیل دارد.
همچنین مقاله میگوید جنگهای آینده دیگر فقط متکی بر ارتشهای کلاسیک نیستند، بلکه پهپادها، جنگ سایبری و فناوریهای کمهزینه میتوانند توازن قدرت را تغییر دهند. در نهایت، نویسنده نتیجه میگیرد که حزبالله توانسته با این تاکتیکها، بخشی از بازدارندگی و تصویر برتری مطلق اسرائیل را تضعیف کند.
الشرق الاوسط در مقاله ای به عملکرد خوب شرکت نفت آرامکوی عربستان سعودی در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ میپردازد؛ دورهای که همزمان با تشدید جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و ناامنی در خلیج فارس بود. آرامکو در این دوره ۳۳.۶ میلیارد دلار درآمد تعدیلشده ثبت کرد و سود آن نسبت به سال قبل ۲۶ درصد افزایش یافت؛ رقمی که فراتر از پیشبینی تحلیلگران بود.
نویسنده علت اصلی این موفقیت را استفاده حداکثری از خط لوله «شرق ـ غرب» میداند؛ خطی که نفت میادین شرقی عربستان را به بنادر دریای سرخ منتقل میکند و وابستگی صادرات نفت این کشور به تنگه هرمز را کاهش میدهد. ظرفیت این خط لوله از ۵ به ۷ میلیون بشکه در روز افزایش یافته و در بحران اخیر نقش مهمی در تداوم صادرات نفت سعودی ایفا کرده است.
مقاله همچنین بر جایگاه راهبردی عربستان در بازار جهانی انرژی تأکید میکند. این کشور با بیش از ۲۶۷ میلیارد بشکه ذخیره نفتی و ظرفیت تولید روزانه بیش از ۱۲ میلیون بشکه، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان جهان است. عربستان علاوه بر صادرات گسترده به چین، هند، کره جنوبی، اروپا و آمریکا، از طریق مشارکت با پالایشگاهها و صنایع پتروشیمی آسیایی، بازارهای بلندمدت خود را تثبیت کرده است. نویسنده نتیجه میگیرد که توانایی عربستان در حفظ صادرات و ثبات بازار نفت، به زیرساختهای گسترده، مدیریت انرژی و انعطافپذیری شرکت آرامکو وابسته است.
رسانه های رژیم صهیونیستی
یک رسانه صهیونیستی نوشت همه گزینههای پیش روی رئیس جمهوری آمریکا برای حل مساله ایران دشوار هستند و دیگر دنبال اعمال محدودیت بر برنامه موشکی و نیروهای متحد ایران نیست. روزنامه صهیونیستی تایمز اسرائیل نوشت: توافقی که دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا میتواند با ایران به دست آورد، تفاوت چندانی با برجام ۲۰۱۵ ندارد؛ همان توافقی که او در دوره نخست ریاستجمهوریاش آن را «فاجعهبار» توصیف کرده بود.
این رسانه صهیونیستی افزود: ترامپ آن زمان برجام را به دلیل نپرداختن به برنامه موشکهای بالستیک و نیروهای نیابتی ایران رد کرد، اما اکنون نیز هیچ نشانهای مبنی بر امتیازدهی تهران در این موضوعات دیده نمی شود.
تایمز اسرائیل نوشت: با وجود هفتهها حملات نظامی آمریکا و اسرائیل و تهدیدهای مکرر ترامپ، ایران همچنان بر مواضع خود پافشاری میکند و تنها احتمال پذیرش برخی محدودیتهای موقت در غنیسازی را مطرح کرده است. در مقابل، ترامپ اکنون بیش از گذشته فقط بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای تمرکز دارد و موضوع موشکها و گروههای نیابتی را کماهمیتتر جلوه میدهد.
این رسانه صهیونیستی افزود: هر توافق جدید احتمالا بسیار شبیه برجام خواهد بود؛ شاید با بازرسیهای شدیدتر و محدودیت طولانیتر، اما بدون مهار برنامه موشکی یا نفوذ منطقهای ایران.
تایمز اسرائیل درباره امتیازدهی آمریکا به ایران برای امضای یک برجام دیگر هشدار داد و افزود: لغو تحریمها میتواند میلیاردها دلار در اختیار تهران قرار دهد و به بازسازی توان نظامی و نیروهای همپیمانش منجر شود.
این رسانه صهیونیستی نوشت: ترامپ میان سه گزینه دشوار گرفتار شده است: پذیرش توافقی شبیه برجام، ادامه بنبست و فشار بر اقتصادی جهانی، یا بازگشت به جنگ.
یک رسانه صهیونیستی درباره تشدید شکاف بین گروه های تجزیه طلب کرد و آمریکا هشدار داد و نوشت که این موضوع می تواند آنها را به سمت ایران یا ترکیه سوق دهد.
روزنامه صهیونیستی جروزالم پست در گزارشی از افزایش بیاعتمادی میان جریان های تجزیه طلب کرد و آمریکا در خاورمیانه نوشت و هشدار داد که این شکاف میتواند پیامدهای ژئوپلیتیکی مهمی برای منطقه داشته باشد.
این رسانه صهیونیست افزود: (جریان های تجزیه طلب) کردها طی دهههای گذشته از نزدیکترین متحدان واشنگتن در عراق و سوریه بودهاند و در جنگ با داعش و رژیم صدام نقش کلیدی ایفا کردهاند، اما اکنون رهبران کرد احساس میکنند این شراکت در معرض تهدید قرار گرفته است.
جروزالم پست افزود: تنشها بین گروه های کرد و واشنگتن پس از اظهارات دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا شدت گرفت؛ او مدعی شد آمریکا سلاحهایی را برای گروههای کرد مخالف ایران ارسال کرده اما این تسلیحات به هدف مورد نظر نرسیده است. رهبران کرد این اتهام را رد کرده و آن را بخشی از پروژهای سیاسی با محوریت ترکیه برای تضعیف جایگاه کردها میدانند.
این رسانه صهیونیست، ترکیه را عامل ایجاد شکاف بین جریان های تجزیه طلب کرد و کاخ سفید ارزیابی کرد و نوشت: در این میان، تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه واشنگتن، به چهرهای جنجالی تبدیل شده است. بسیاری از کردها او را متهم میکنند که در هماهنگی با آنکارا، کردها را بازیگری بیثباتکننده معرفی میکند.
جروزالم پست هشدار داد: ادامه این روند میتواند کردها را به سمت قدرتهایی مانند روسیه، ایران یا ترکیه سوق دهد؛ تغییری که به زیان آمریکا و اسرائیل خواهد بود.
مشاور امنیتی پیشین کابینه رژیم صهیونیستی اعلام کرد که کشتار رهبران حماس ضامن پیروزی بر این جنبش مقاومت نیست.
زاچی هانگبی مشاور امنیتی پیشین کابینه رژیم صهیونیستی در مقاله ای در یدیعوت آحارانوت نوشت: طرح ۲۰ مادهای دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا برای پایان جنگ غزه همچنان پابرجاست، هرچند حماس با بخشی از آن مخالفت کرده است.
این مقام امنیتی رژیم صهیونیستی درباره دلیل ترور عزالدین حداد از رهبران حماس در غزه نیز نوشت: بند ششم طرح ترامپ راهی برای عفو اعضای حماس در صورت خلع سلاح ایجاد میکرد، اما رهبری حماس بهویژه عزالدین حداد حاضر به کنار گذاشتن ماهیت نظامی و جهادی این گروه نشد. حماس پس از آزادی اسرائیلی اسرائیلی تلاش کرده کنترل خود بر نیمی از غزه را حفظ و توان نظامیاش را بازسازی کند.
هانگبی تصریح کرد: حمله اسرائیل به اقامتگاه عزالدین حداد نشانه حمایت واشنگتن از ادامه فشار بر حماس است.
وی در این مقاله به توان بازسازی حماس اشاره کرد و نوشت: حذف رهبران حماس بهتنهایی به معنای پیروزی کامل نیست، زیرا این گروه طی سالها نشان داده توان جایگزینی فرماندهان کشتهشده را دارد.
مشاور امنیتی پیشین کابینه رژیم صهیونیستی افزود: تجربهای که طی سالهای طولانی نبرد به دست آمده ایجاب میکند که اهمیت حذف حداد بیش از حد بزرگنمایی نشود. حماس در طول دهههایی که رهبران ارشدش هدف ترور قرار گرفتهاند، توان پایداری و بازسازی خود را ثابت کرده است. جانشینانی که از پیش تعیین شده بودند، بلافاصله جای فرماندهان و رهبران کشتهشده را گرفتند و همین روند در جریان جنگ «شمشیرهای آهنین» نیز تکرار شد. باید پذیرفت که این اقدام بهتنهایی تضمینکننده پیروزی در این نبرد نیست
۰۸:۱۷ - ۱۴۰۵/۰۲/۳۰
نظر شما