به گزارش خبرنگار مهر در رشت، عدم توجه به رونق مزیت ها، استان گیلان را با چالشها، تنگناها و محدودیتهای توسعه ای همچون تراکم بالای جمعیت و نرخ بالای بیکاری، محدودیت اراضی و فرسایش شدید منابع خاک، سیل و رانش زمین، تخریب منابع آب به خصوص تخریب سفره های آب زیر زمینی، فرسودگی بافتهای قدیمی، کیفیت نامناسب شبکههای زیر بنایی موجود و گسترش سکونتگاههای غیر استاندارد در شهرهای مهم استان مواجه کرده است.
ضعف شبکههای حمل و نقل جاده ای و هوایی و نبود شبکه ریلی در مسیر کریدورهای بین المللی حمل و نقل، ضعف تاسیسات بندری و فرودگاهی و نبود شبکه های مخابراتی نوین بینالمللی متناسب با نیازهای توسعه گیلان و همچنین گسترش خطی مناطق جلگهای، تمرکز جمعیت و فعالیتهای اقتصادی و خدمات برتر اجتماعی و فنی و مهندسی در شهر رشت، نابرابری شدید فضایی در نظام شهری و خدماتی استان از مهمترین چالشها و مشکلات گیلان است.
بالا بودن سرعت فرسودگی و طولانی بودن دوره ساخت تسهیلات و امکانات زیر بنایی با توجه به اقلیم مرطوب و بارندگیهای فراوان و حجم بالا و پراکندگی بافت روستایی و عدم تمرکز واحدهای مسکونی که منجر به افزایش هزینه احداث شبکه های خدمات رسانی در استان می شود و همچنین شکنندگی محیط زیست به لحاظ محدودیت اسکان جمعیتی و فعالیتهای اقتصادی از دیگر تنگناها و محدودیتهای توسعه گیلان ارزیابی می شود.
وابستگی منابع مالی بخش ورزش به درآمدهای عمومی از چالشهای توسعه ای گیلان
رعایت نکردن روشهای اصولی و مقررات مبتنی برحفظ، احیاء و بهره برداری از ذخایر آبزی، جنگلها و مراتع، حضور دام در جنگل، تغییر خود سرانه اراضی جنگلی به سایر کاربریها و ممیزی نشدن اراضی مرتعی و چرای خارج از ظرفیت دام در مراتع و همچنین وابستگی شدید منابع مالی بخش ورزش به درآمدهای عمومی از دیگر چالشهای توسعه در این استان است.
با وجود همه این چالشها، تنگناها و محدودیتها، استان گیلان موقعیت ممتاز طبیعی و قابلیتهای زیست محیطی، اقلیم مناسب، وجود رودخانه های متعدد و برخورداری از بالاترین میزان بارندگی سالانه در کشور، مجاورت با دریای خزر، وجود تالابهای متعدد و دیگر اکوسیستمهای با ارزش در این بخش میتواند مورد ارزیابی قرار گیرد.
بالا بودن سطح سواد، آگاهی و فرهنگ عمومی، بالابودن سهم اشتغال و مشارکت اجتماعی و فرهنگی زنان و وجود نیروی انسانی تحصی لکرده و دارای تخصص بالا از دیگر قابلیتهای این استان است.
قابلیت توسعه کشاورزی و دامپروری در تولید محصولاتی چون برنج، چای، زیتون، بادام زمینی، توتون، مرکبات، کشت گلخانهای، گردو، فندوق، گیاهان دارویی، تزئینی، علوفهای، ابریشم، خاویار، محصولات شیلاتی و آبزی پروری، عسل، انواع دام و طیور و تولید چوب از دیگر ویژگیها و مزیتهایی است که این استان از آن برخوردار است.
قرار گرفتن در مسیر فرا قاره ای کریدور بینالمللی حمل و نقل آزاد، توان ارائه و ارتقای خدمات پیشرفته بندری، گمرکی و حمل و نقل شامل دریایی، ریلی، جاده ای و هوایی و وجود تنها منطقه آزاد تجاری، صنعتی شمال کشور ( بندر انزلی )، بازار چه مرزی و منطقه ویژه اقتصادی در آستارا را میتوان از دیگر پتانسیلهای بالای گیلان برشمرد.
وجود جاذبههای گردشگری طبیعی، تاریخی، زیارتی و فرهنگی و ظرفیتهای بالقوه جهت توسعه مبادلات فرهنگی و هنری با کشورهای حاشیه دریای خزر از دیگر قابلیتهای ارزشمند این استان است.
امکان گسترش صنایع متناسب با قابلیتهای استان گیلان و همچنین برخورداری از موسسات و مراکز آموزش عالی، پژوهشی، مهارتهای فنی و حرفه ای و امکان توسعه آن با توجه به استعدادهای منطقهای و تقاضاهای تعریف شده در گستره ملی و فراملی در زمینه سلامت، بازرگانی، آبزیان، توریسم و علوم دریایی را نیز باید در این بخش برشمرد.
برخورداری از قابلیتهای خاص ژئواکونومیک، ژئو استراتژیک و ژئو پولیتیک به منزله تبدیل استان به کانون تعاملات ملی و فراملی در شمال کشور و برخورداری از امکانات متنوع تولید انرژی برق با هدف صدور آن به سایر استانها و کشورهای همجوار و بر خورداری از توانایی به کارگیری انرژیهای نو تجدید پذیر برای تامین برق ( انرژی باد) از قابلیتهای مهم دیگری است که در گیلان نهفته است.
وجود زمینههای قانونی برای توسعه ورزش، نگرش مثبت جامعه به فعالیتهای ورزشی، گرایش بخش خصوصی و تشکلهای داوطلب غیردولتی به سرمایهگذاری و خدمات رسانی در توسعه ورزش و همچنین وجود دو خط گاز ۴۰اینچ و ۳۰ اینچ سراسری که مناطق مختلف استان را تحت پوشش قرار میدهد و وجود سابقه طولانی مشارکت افراد خیر در زمینه کمک رسانی به فقرا، آسیب دیدگان اجتماعی واحداث مراکز آموزشی و درمانی و عام المنفعه از مهمترین قابلیتهای استان گیلان است که در صورت برنامه ریزی های اصولی و مدون میتوان از آنها در توسعه گیلان بهره مند شد.
استاندار گیلان در مصاحبه با مهر به تراکم جمعیتی استان اشاره کرد و گفت: استان گیلان یک کلانشهر است و اشتغال را باید در صنعت جستجو کرد و دایره اولویتها همچون کشاورزی، گردشگری و ... در سایه صنعت میتواند رشد پیدا کند.
روح الله قهرمانی با اشاره به اهمیت محصولات کشاورزی و باغی استان، اظهارداشت: در بخش ترانزیت استان گیلان از ویژگی خاصی برخوردار است و گردشگری و شیلات نیز باید تقویت شود.
تقویت زیرساختهای بیشترین دغدغه استان گیلان است
وی با اشاره به تقویت زیرساختهای استان ادامه داد: بحث تقویت زیرساختها بیشترین دغدغه استان است و باید ارتباطات جاده ای، ریلی و دریایی توسعه یابد.
رئیس مجمع نمایندگان استان گیلان نیز در این باره گفت: استان گیلان از دههای گذشته با مشکلات و مسائل مختلفی روبرو است که در صورت توجه به آنها می توان از قابلیتهای آن به نحوشایستهای استفاده کرد.
سید کاظم دلخوش افزود: آلودگیهای شهری و صنعتی در محدوده های زیست محیطی، آلودگی شدید رودخانهها، خطر نابودی گونههای با ارزش گیاهی و جانوری یکی از مسائل مهم این استان است.
وی عنوان کرد: با توجه به این گیلان یکی از قطبهای مهم کشاورزی است به کارگیری روشهای سنتی تولید در بخش کشاورزی، کوچک بودن مقیاس بهره برداری در اراضی کشاورزی، سطح پائین آگاهیهای فنی و تخصصی بهره برداران و محدود بودن به کارگیری فن آوری نوین در این بخش را باید از دیگر مسائل این استان عنوان کرد.
نماینده مردم صومعه سرا ادامه داد: وجود تکنولوژی از رده خارج در صنایع بزرگ استان و برخوردار نبودن آنها از سیستمهای مناسب دفع و تصفیه فاضلاب، وجود رقابت نامتعادل در کاربری زمین جهت توسعه شهری، صنعتی، کشاورزی و دیگر فعالیتهای اقتصادی در استان و همچنین مشکلات موجود ناشی از استفاده غیر اصولی و با کارایی پائین اقتصادی از قابلیتهای متنوع گردشگری در نوار ساحلی و نواحی جنگلی کوهستانی از دیگر مسائل این استان است که میتوان به آن اشاره کرد.
تزریق اعتبار برای اتمام پروژههای تاثیرگذاراز مهمترین مطالبات مسئولان و مردم گیلان است
دلخوش همچنین با اشاره به خواسته های نمایندگان استان گیلان یادآورشد: تزریق اعتبار برای اتمام پروژه های سد سازی، تقویت محصولات باغی، توجه به صنعت، ادامه پرداخت تسهیلات به بنگاه های اقتصادی کوچک و زودبازده نیمه تمام، گازرسانی به روستاها، توجه به بخش گردشگری، راه آهن و کمک به صنعت افول یافته ابریشم در استان گیلان بسیار حائز اهمیت است.
نماینده مردم رودبار در مجلس هشتم هم در این ارتباط گفت: در بخش حمل و نقل نیز فرسودگی و نامناسب بودن ظرفیت حمل و نقل جاده ای استان با حجم بالای ترافیک عبوری و شبکه ترانزیت ناشی از بنادر گیلان، کند بودن روند تخلیه بار از محوطه بندر، تکمیل نشدن زیر بناها و تجهیزات فرودگاهی نیز از دیگر مسائل مهم گیلان به شمار میرود.
صمد مرعشی افزود: نبود مقررات و ضوابط اجرایی شفاف و مدون و عدم التزام در پیگیری ضوابط موجود در خصوص کاربری اراضی، فعالیتهای صنعتی، رعایت فاصله حریم راهها و نحوه ساخت و سازهای تاسیسات گردشگری و نحوه بهره برداری از دریا و ساحل آن، رودخانهها و تالابها جنگلها و نواحی ییلاقی و همچنین نبود امکانات و تاسیسات زیر بنایی متناسب با نیازهای واحدهای صنعتی در شهرکها و نواحی صنعتی استان گیلان از جمله مسائل دیگر این استان است.
وی عنوان کرد: محدودیت تاسیسات انتقال آب از سد مخزنی سفید رود، کمبود و فرسودگی تاسیسات شبکه آبیاری موجود، پائین بودن شاخص برخورداری نقاط روستایی استان از خدمات زیر بنایی راه، آب، گاز و فاضلاب و در کنار آن وابستگی به اقتصاد تک محصولی برنج و در آمد سرانه پائین به خصوص در نقاط روستایی، تخریب گسترده محیط ناشی از عدم وجود برنامه مدون مدیریتی کلان و ضعف مشارکت همگانی در مورد حفاظت محیط زیست را نیز باید در ردیف مسائل مهم استان گیلان دانست.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس هشتم ادامه داد: ناکافی بودن و استاندارد پائین خدمات پزشکی و درمانی در مراکز درمانی استان و در کنار آن وجود بیماری های خاص شایع و با قدمت طولانی نظیر سرطان و کم خونیها به خصوص در بانوان و همچنین نا کارآمدی در بازار و بازاریابی محصولات، صنایع تبدیلی و نگهداری محصولات کشاورزی و نبود سیاستهای حمایتی و همچنین ناکافی و پائین بودن سطح استاندارد امکانات و فضاهای فرهنگی و هنری، ورزشی و آموزشی نسبت به جمعیت استان گیلان از دیگر مشکللات و نارساییها و مسائل مهم این استان است.
با توجه به قابلیتها و تنگناها، توسعه استان بر پایه بخشهای کشاورزی و زیر بخشهای مرتبط آن شامل گردشگری، بازرگانی و صنایع استوار است و در این زمنیه اهدافی را میتوان برای آن متصور شد.
افزایش بازدهی فعالیتهای کشاورزی و زیر بخشهای مربوط با رویکرد تامین نیازهای ملی و رقابت پذیری در بازارهای فراملی و همچنین تقویت جایگاه گردشگری با توجه به توان و قابلیتهای استان با عملکرد ملی و فراملی را می توان در ردیف اهداف بلند مدت برشمرد.
گسترش فعالیتهای بازرگانی ( با تاکید بر ترانزیت ، حمل و نقل و بازرگانی خارجی) با بهره گیری از موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیر کریدورهای بین المللی حمل و نقل و تامین شبکههای ارتباطی کار آمد متناسب با ضرورتهای توسعه فعالیتهای محوری استان گیلان را نیز باید جزء اهداف دانست.
توسعه صنعتی استان با اولویت صنایع با تکنولوژی بالا، نوین و پاک نظیر نانوتکنولوژی، بیو تکنو لوژی و ITو توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی، شیلاتی و برق و الکترو نیک، حفظ و احیاء و بهره برداری بهینه از منابع طبیعی و محیط زیست، افزایش بهره برداری مطلوب از آبهای سطحی در چار چوب ظرفیت حوضه آبریز و ارتقای استانداردهای زیست محیطی استان و استفاده از زمین و اولویت بندی اصولی کاربریهای آن متناسب با ضرورتهای توسعهای استان میتواند جزء اهداف بلند مدت توسعه گیلان قرار گیرد.
ایجاد توازن برخورداری از امکانات در نظام شهری و روستایی گیلان ضروری است
ایجاد توازن برخورداری از امکانات در نظام شهری و روستایی استان، ارتقای فعالیتهای آموزشی، فنی و حرفهای و پژوهش و فن آوری متناسب با بخشهای محوری توسعه و با عملکرد ملی و فرا ملی نیز باید در اولویت اهداف باید قرار گیرد.
همچنین تثبیت نرخ مناسب رشد جمعیت، کاهش ضریب تکفل و تحول و توسعه فرصتهای شغلی و تنوع بخشی به فعالیتهای اقتصادی، توسعه مشارکت موثر و همه جانبه مردم و خصوصا زنان و جوانان، نهادهای محلی و سازمانهای غیر دولتی در فرآیندهایی نظیر تصمیم گیری، برنامه ریزی و خدمات رسانی، توانمند کردن اقشار آسیب پذیر به ویژه جوانان و زنان، افزایش امید به زندگی و ارتقای سطح بهداشت و درمان و افزایش پوشش بیمههای اجتماعی به منظور کسب استانداردهای قابل قبول سلامت در استان نیز در زمره اهداف توسعه باید مورد توجه قرار گیرد.